Βρεφικοί κολικοί ή κολικοί 1ου τριμήνου

Αγγελική Θεοδωρίδου • 10 Φεβρουαρίου 2022

Βρεφικοί κολικοί ή κολικοί 1ου τριμήνου

                                           ΒΡΕΦΙΚΟΙ ΚΟΛΙΚΟΙ Η ΚΟΛΙΚΟΙ 1ΟΥ ΤΡΙΜΗΝΟΥ


Οι κολικοί 1ου τριμήνου αποτελούν την χωρίς εμφανή οργανική αιτία κλινική οντότητα που χαρακτηρίζεται από έντονο κλάμα ή ανησυχία τουνεογνού/βρέφους και διαρκεί περισσότερο από 3 ώρες την ημέρα,τουλάχιστον 3 ημέρες την εβδομάδα και για πάνω από 3 εβδομάδες. Παρά το γεγονός ότι οι βρεφικοί κολικοί αποτελούν μια πολύ συχνή κατάσταση καθώς αφορούν στο 40% περίπου των βρεφών, προκαλούν έντονο stress σε όλη την οικογένεια. Συνήθως ξεκινούν μεταξύ της 3ης και της 6ης εβδομάδας ζωής, εμφανίζουν μια κορύφωση μεταξύ της 4ης και 8ης εβδομάδας και υποχωρούν σταδιακά όταν το μωρό φτάσει στην ηλικία των 3-4 μηνών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κολικοί έχουν την τάση να εκδηλώνονται συχνότερα κατά τις απογευματινές ή πρώτες βραδινές ώρες (αν και αυτό είναι κάποιες φορές υποκειμενικό καθώς εκείνες τις ώρες υπάρχει και η κόπωση των γονέων). Εκτός από το έντονο κλάμα, σε μια κρίση κολικών συχνά τα νεογνά μαζεύουν τα πόδια τους προς την κοιλιά, κοκκινίζουν στο πρόσωπο και το σώμα και έχουν ταυτόχρονα αποβολή αερίων από τον πρωκτό. Τα βρέφη που εμφανίζουν κολικούς, παρά την ανησυχία, προσλαμβάνουν ικανοποιητικό βάρος, δεν εμφανίζουν σημεία υποκείμενης οργανικής νόσου και η λοιπή ψυχοκινητική και σωματική τους ανάπτυξη είναι απόλυτα φυσιολογική.


                                                     ΑΙΤΙΑ ΒΡΕΦΙΚΩΝ ΚΟΛΙΚΩΝ


Για τις αιτίες των κολικών έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες, στην πραγματικότητα όμως δε γνωρίζουμε την ακριβή αιτία της κλινικής αυτής οντότητας. Πιθανοί επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η υπερσίτιση του βρέφους και η κατάποση μεγάλης ποσότητας αέρα κατά τη διάρκεια του γεύματος(λαίμαργα βρέφη), η ανωριμότητα του γαστρεντερικού συστήματος των νεογνών που οδηγεί σε αυξημένη κινητικότητα του εντέρου και επικράτηση των μη ωφέλιμων βακτηριδίων στην εντερική χλωρίδα καθώς και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Επίσης ενοχοποιούνται το κάπνισμα των γονέων, η κατανάλωση από τη θηλάζουσα συγκεκριμένων τροφών(αεριούχων λαχανικών, μυρωδικών και οσπρίων) και ροφημάτων (καφέ,σοκολάτας, αναψυκτικών). Σύμφωνα με κάποιους μελετητές, οι κολικοί μπορεί να σχετίζονται με δυσανεξία στις πρωτείνες του γάλακτος αγελάδας και σπανιότερα με δυσανεξία στη λακτόζη. Τέλος οι κολικοί παρατηρούνται συχνότερα σε νεογνά και βρέφη των οποίων οι μητέρες βιώνουν έντονο stress ή άλλες συναισθηματικές διαταραχές κατά τη διάρκεια της λοχείας (οπότε και η εκδήλωση των κολικών έχει υποκειμενικά χαρακτηριστικά).


                                              ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΒΡΕΦΙΚΩΝ ΚΟΛΙΚΩΝ

Ακριβώς επειδή δεν είναι απόλυτα γνωστή η αιτιολογία της νόσου, δεν υπάρχει μία αποτελεσματική θεραπεία που να εφαρμόζεται σε όλα τα βρέφη. Οι μητέρες που θηλάζουν αποκλειστικά και τα νεογέννητά τους εκδηλώνουν έντονους κολικούς, καλό θα ήταν να δοκιμάσουν την αποχή από τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τις τροφές που προκαλούν αέρια (πχ λάχανο, σκόρδο, κρεμμύδι, πράσο κλπ). Σε περιπτώσεις που υπάρχει έντονη υποψία τροφικών αλλεργιών συστήνεται να αποκλείονται και άλλες δυνητικά αλλεργιογόνες τροφές όπως είναι τα αβγά, οι ξηροί καρποί και το σιτάρι.
Όσον αφορά στα βρέφη που σιτίζονται με τροποποιημένο γάλα αγελάδας, κατόπιν συνεννόησης με τον παιδίατρο, θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τα ειδικά γάλατα όπως αυτά με μειωμένη λακτόζη ή τα υποαλλεργικά γάλατα.
Κανένα φάρμακο δεν έχει τεκμηριωμένη δράση στην αντιμετώπιση των κολικών, ωστόσο σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να δοκιμασθεί η σιμεθικόνη. Τα βότανα ή τα αφεψήματα δεν έχουν κάποια επιβεβαιωμένη κλινική δράση και προσφέρουν μόνο ενυδάτωση. Το όφελος από τη χρήση προβιοτικών περιγράφεται σε κάποιες μελέτες και συνεπώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν στις πιο σοβαρές περιπτώσεις.
Γενικά αυτό που έχει μεγάλη σημασία είναι να καθησυχάζονται οι γονείς ότι το κλάμα του μωρού δεν υποδηλώνει κάτι παθολογικό και ότι η κατάσταση είναι παροδική και χωρίς καμία επίπτωση στη γενικότερη υγεία του βρέφους.


                                                 TIPS-ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Κάποιες καθημερινές πρακτικές που μπορεί να ανακουφίσουν τα βρέφη από τις κρίσεις κολικών είναι οι εξής:
 
1. Βεβαιωθείτε ότι το βρέφος δεν πεινάει, δεν θέλει αλλαγή πάνας και δεν κρυώνει ή ζεσταίνεται.
2.Χαϊδέψτε το βρέφος στην κοιλιά, κάνοντας ήπιο μασάζ δεξιόστροφα ή τοποθετήστε μια χλιαρή πετσέτα στην κοιλιά του για ανακούφιση.
3. Ξαπλώστε το μωρό σας μπρούμυτα πάνω στα πόδια σας και τρίψτε την πλάτη του.
4. Κρατήστε το βρέφος στην αγκαλιά σας ή σε μάρσιππο ή κουνήστε το ήπια στο καρότσι.
5. Τοποθετήστε το βρέφος κοντά σε συνεχείς και μονότονους θορύβους (λευκοί ήχοι) που προκαλούνται από τη λειτουργία οικιακών συσκευών, όπως του σεσουάρ, του απορροφητήρα ή της ηλεκτρικής σκούπας (υπάρχουν και ανάλογες εφαρμογές στο κινητό).
6. Εφόσον το βρέφος είναι μεγαλύτερο των 3 εβδομάδων, δώστε του μια θηλή (πιπίλα), η οποία μπορεί να το ηρεμήσει.
7. Αν το βρέφος σιτίζεται με formula, χρησιμοποιήστε τα μπουκάλια με τις ειδικές θηλές για την αποφυγή της κατάποσης αέρα και βάλτε το να ρευτεί μετά από κάθε γεύμα.
8. Τυλίξτε το με μια κουβέρτα, χωρίς να πιέζεται , φασκιώστε το με άλλα λόγια, για να το κάνετε να νιώσει ασφάλεια.
9.  Βάλτε μια ήρεμη παιδική μελωδία ή νανουρίστε το.
10. Κάντε το μια βόλτα με το καρότσι ή το αμάξι. Οι κραδασμοί βοηθούν τα βρέφη να ηρεμήσουν.
11. Ζητήστε βοήθεια από κάποιο οικείο πρόσωπο για να απασχολήσει το βρέφος για λίγη ώρα, ώστε να ανακτήσετε την ψυχραιμία σας και να ανταποκριθείτε καλύτερα στις ανάγκες του. Η αναστάτωσή σας επηρεάζει αρνητικά την αίσθηση ασφάλειας του μωρούς σας.
12. Μην απογοητεύεστε! Αν ανησυχείτε ότι συμβαίνει κάτι άλλο, επικοινωνήστε με τον παιδίατρο για να σας ηρεμήσει. Το έντονο κλάμα το 1ο τρίμηνο σχεδόν ποτέ δεν είναι παθολογικό αν δεν υπάρχει άλλη συμπτωματολογία. Και πάρτε το βρέφος στην αγκαλιά σας, δεν κακομαθαίνει σε αυτήν την ηλικία!

Από Αγγελική Θεοδωρίδου 15 Νοεμβρίου 2023
Τι είναι η γαστρεντερίτιδα; Η γαστρεντερίτιδα είναι μια κοινή ασθένεια που προκαλεί ναυτία, εμέτους, διάρροιες και κοιλιακό άλγος. Συνήθως διαρκεί λίγες ημέρες και είναι ήπιας έως μέτριας βαρύτητας. Τα περισσότερα παιδιά αναρρώνουν στο σπίτι με κατάκλιση, κατανάλωση υγρών και κατάλληλη δίαιτα. Πιο συχνά προσβάλλονται τα βρέφη που δεν θηλάζουν και τα νήπια σε παιδικούς σταθμούς. Τι προκαλεί την γαστρεντερίτιδα; Η γαστρεντερίτιδα οφείλεται στην προσβολή του στομαχικού ή/και του εντερικού βλεννογόνου από λοιμογόνους παράγοντες (ιούς, βακτήρια ή παράσιτα) που προκαλούν φλεγμονή. Στα παιδιά, οι ιοί είναι η πιο κοινή αιτία γαστρεντερίτιδας. Ο ροταϊός προκαλεί τις περισσότερες περιπτώσεις γαστρεντερίτιδας στα παιδιά. Σχεδόν όλα τα παιδιά θα εμφανίσουν γαστρεντερίτιδα από αυτόν τον ιό μέχρι τα 5 τους χρόνια. Ως γαστρεντερίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί και η τροφική δηλητηρίαση. Μπορεί να οφείλεται σε τρόφιμο μολυσμένο ή που δεν έχει μαγειρευτεί σωστά. Η τροφική δηλητηρίαση οφείλεται συνήθως σε μικρόβια ( σαλμονέλλα, κολοβακτηρίδιο κ.α) ή σε παράσιτα (λιστέρια, λάμβλια κ.α). Συνήθως η γαστρεντερίτιδα μεταδίδεται εύκολα από την άμεση επαφή μολυσμένου ατόμου με υγιές και συχνά εκδηλώνονται επιδημίες. Επιπλέον ένα παιδί μπορεί να νοσήσει αν: Έρθει σε επαφή με μολυσμένο αντικείμενο ή μολυσμένη επιφάνεια και στη συνέχεια αγγίξει το φαγητό ή το στόμα του. Μοιραστεί φαγητό με κάποιον που νοσεί. Διαβιεί με κάποιον που έχει μολυνθεί, ακόμη και αν το άτομο αυτό δεν νοσεί. Τέλος σε κάποιες περιοχές με κακή υγιεινή νερού, η νόσος μπορεί να μεταδοθεί μέσω μολυσμένου νερού. Ποια είναι τα σημεία και τα συμπτώματα της γαστρεντερίτιδας; Τα συνήθη συμπτώματα της γαστρεντερίτιδας είναι ο εμετός και η διάρροια. Πολλά παιδιά εμφανίζουν επίσης πυρετό. Υπάρχουν ωστόσο διάφοροι συνδυασμοί συμπτωμάτων και άρα τύποι γαστρεντερίτιδας. Πόνος στην κοιλιά και έμετοι για λίγα 24ωρα Πολλοί έμετοι, πόνος στην κοιλιά, σε 1-2 24ωρα διάρροιες Πόνος στην κοιλιά και διάρροιες Μόνο διάρροιες για πολλές μέρες ή εβδομάδες Όλα τα παραπάνω με ή χωρίς πυρετό. Όταν τα παιδιά έχουν πολλές διάρροιες ή εμέτους σε σύντομο χρονικό διάστημα εμφανίζουν απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση. Η αφυδάτωση, αν δεν αντιμετωπισθεί κατάλληλα, μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς πολλές από τις φυσιολογικές λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού. Πώς γίνεται η διάγνωση της γαστρεντερίτιδας; Η διάγνωση της γαστρεντερίτιδας είναι κλινική με βάση τα συμπτώματα. Συνήθως δεν απαιτούνται εργαστηριακές εξετάσεις. Αν υπάρχει έντονο κοιλιακό άλγος και ιδιαίτερα αν δεν συνυπάρχει διάρροια, η κλινική εξέταση θα πρέπει να αποκλείσει χειρουργικές καταστάσεις που υποδύονται τη γαστρεντερίτιδα και κυρίως τη σκωληκοειδίτιδα. Εάν ένα παιδί έχει επηρεασμένη γενική κατάσταση ή έχει αίμα ή βλέννη στα κόπρανα, μπορεί να χρειαστούν αιματολογικές εξετάσεις ή εξέταση κοπράνων για να διαπιστωθεί αν υπάρχει αφυδάτωση και να διερευνηθεί ο πιθανός αιτιολογικός παράγοντας. Πώς αντιμετωπίζεται η γαστρεντερίτιδα; Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη γαστρεντερίτιδα και τα περισσότερα παιδιά μπορούν να θεραπευτούν στο σπίτι. Το παιδί με γαστρεντερίτιδα πρέπει να παραμείνει ενυδατωμένο με σταδιακή αναπλήρωση υγρών. Τα παιδιά με πιο σοβαρή αφυδάτωση μπορεί να χρειαστούν θεραπεία στα επείγοντα περιστατικά ή στο νοσοκομείο. Το συνηθέστερο λάθος που γίνεται κατά την αντιμετώπιση των εμέτων (λόγω του φόβου της αφυδάτωσης) είναι αμέσως μετά τον εμετό να δίνουμε στο παιδί να πιει νερό ή άλλα υγρά και μάλιστα σε μεγάλη ποσότητα. Η χορήγηση νερού ή άλλης τροφής θα πρέπει να αρχίσει περίπου 2 ώρες μετά τον τελευταίο έμετο. Προτείνεται η ενυδάτωση να γίνεται σταδιακά και με πολύ μικρές ποσότητες (πρακτικά δίνουμε ένα κουταλάκι του γλυκού κάθε 3-5 λεπτά για τις επόμενες 2-3 ώρες). Ιδανικά αν το βρέφος ή το νήπιο είναι δεκτικό προτείνεται αντί νερού η χορήγηση ηλεκτρολυτικού διαλύματος (στα φαρμακεία κατόπιν συνεννόησης με τον παιδίατρο). Γενικά τις πρώτες ώρες δεν συστήνεται η χορήγηση στερεάς τροφής για να επιτρέψουμε στο στομαχικό βλεννογόνο να ανακάμψει και να σταματήσουν οι έμετοι. Η επανασίτιση γίνεται με μικρές ποσότητες στην αρχή υγρών και κατόπιν στερεών τροφών τουλάχιστον για ένα 24ωρο. Συχνό λάθος πχ η χορήγηση μεγάλης ποσότητας νερού κατά τη διάρκεια της νύχτας (επειδή το παιδί διψάει και κλαίει) που οδηγεί σε εκ νέου ενεργοποίηση των εμέτων. Μετά τις πρώτες ώρες, μπορούμε να ξεκινήσουμε στο παιδί ελαφρά διατροφή, όπως κοτόσουπα, ρύζι, ζυμαρικά, γιαούρτι, πατάτα, καρότο, φρυγανιές, κράκερς, ψωμί, κασέρι, μήλο, μπανάνα αποφεύγοντας τα υπόλοιπα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια. Να σημειωθεί ότι τροφές με πολλά λιπαρά ή ζάχαρη μπορούν να επιδεινώσουν τις διάρροιες. Σε περιπτώσεις με έντονο διαρροϊκό σύνδρομο, προτείνεται η αποχή από το γάλα ιδιαίτερα σε νήπια άνω των 2 ετών γιατί συχνά οι γαστρεντερίτιδες προκαλούν προσωρινή δυσανεξία στη λακτόζη. Αν αυτό δεν είναι δυνατόν προτείνονται γάλατα ελεύθερα λακτόζης. Για βρέφη και νήπια που θηλάζουν, ο μητρικός θηλασμός συνεχίζεται κανονικά. Σε 2-3 24ωρα και εφόσον η γενική κατάσταση του παιδιού είναι καλή, θα πρέπει να επανέλθουμε στην φυσιολογική διατροφή του. Αν η γενική κατάσταση του παιδιού δεν έχει βελτιωθεί, θα πρέπει να υπάρχει εκ νέου επικοινωνία με τον παιδίατρο. Εφόσον υπάρχει πυρετός, μπορεί να χορηγηθεί παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη. Αν οι έμετοι δεν το επιτρέπουν, ο πυρετός μπορεί να αντιμετωπισθεί με πρακτικά μέσα (κομπρέσες, χλιαρό μπάνιο). Δεν δίνουμε αντιεμετικά ή αντιδιαρροϊκά φάρμακα στα παιδιά, εκτός αν συστηθεί από τον παιδίατρό σας. Το παιδιά παραμένουν εκτός σχολείου ή παιδικού σταθμού μέχρι να περάσουν τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς εμετούς ή πυρετό και να έχουν βελτιωθεί οι διάρροιες. Πότε πρέπει το παιδί να εξετασθεί από τον παιδίατρο; Όταν: Δεν μπορεί να καταναλώσει υγρά για αρκετές ώρες. Δεν αποβάλλει αρκετά ούρα (περισσότερο από 4-6 ώρες για βρέφη και 6-8 ώρες για τα μεγαλύτερα παιδιά). Έχει σημάδια αφυδάτωσης, όπως κλάμα με λίγα ή καθόλου δάκρυα, ξηροστομία ή σκασμένα χείλη, αίσθημα ζάλης, υπνηλία. Έχει υψηλό πυρετό (πάνω από 39). Έχει αίμα στα κόπρανα ή στον εμετό. Εμφανίζει εμέτους για περισσότερες από 24 ώρες ή οι διάρροιες δεν βελτιώνονται μετά από αρκετές ημέρες. Η βαριά αφυδάτωση είναι πιο πιθανό να συμβεί σε βρέφη κάτω των έξι μηνών, πρόωρα ή χαμηλού βάρους, σε βρέφη που δεν θηλάζουν, σε βρέφη με πολλούς εμέτους και σε βρέφη με περισσότερα από 6 επεισόδια έντονης διάρροιας στο 24ωρο. Μπορεί να προληφθεί η γαστρεντερίτιδα; Η γαστρεντερίτιδα είναι ιδιαίτερα μεταδοτική νόσος. Ο καλύτερος τρόπος για να προληφθεί η ασθένεια είναι ο περιορισμός της εξάπλωσης των αιτιολογικών παραγόντων: Ο πιο σημαντικός τρόπος αποφυγής της μετάδοσης είναι η εκπαίδευση της υγιεινής των χεριών. Τα χέρια θα πρέπει να πλένονται για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα με σαπούνι και νερό. Το πλύσιμο των χεριών επιβάλλεται ιδιαίτερα μετά τη χρήση του μπάνιου και πριν από την προετοιμασία ή την κατανάλωση φαγητού. Άλλος τρόπος αποφυγής της μετάδοσης είναι η απολύμανση των επιφανειών ιδιαίτερα στους παιδικούς σταθμούς με ένα καθαριστικό που σκοτώνει ιούς και βακτήρια. Όσον αφορά στην τροφική δηλητηρίαση, ακολουθούμε τις οδηγίες για την ασφάλεια των τροφίμων για να αποφύγουμε την είσοδο βακτηρίων και ιών σε τρόφιμα και ποτά.  Ο έγκαιρος εμβολιασμός των βρεφών με όλα τα συνιστώμενα εμβόλια είναι ένα σημαντικό προληπτικό μέτρο για την προφύλαξη και για την γαστρεντερίτιδα (το εμβόλιο έναντι του ροταϊού προστατεύει από τη νόσο σε ποσοστό πάνω από 90%).
Βήχας
Από Αγγελική Θεοδωρίδου 24 Οκτωβρίου 2022
Ο βήχας είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα για το οποίο απευθύνονται οι γονείς στον παιδίατρο, ιδιαίτερα για παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας και κατά τους χειμερινούς μήνες.
ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ
Από Αγγελική Θεοδωρίδου 15 Σεπτεμβρίου 2022
Πόσο ύπνο χρειάζεται ένα βρέφος μέχρι τον 1ο χρόνο; Πού πρέπει να κοιμάται ένα νεογνό/βρέφος; Τι είναι το σύνδρομο αιφνίδιου θανάτου των βρεφών (Sudden Infant Death Syndrome, SIDS);
Περιστατικά-οξείας-ηπατίτιδας-άγνωστης-αιτιολογίας-στα-παιδιά
Από Αγγελική Θεοδωρίδου 28 Απριλίου 2022
Από την 1η Ιανουαρίου 2022 έχουν καταγραφεί στο Ηνωμένο Βασίλειο 114 περιπτώσεις οξείας ηπατίτιδας αδιευκρίνιστης αιτιολογίας, που εντοπίστηκαν σε παιδιά ηλικίας κάτω των 16 ετών.
Οξεία μέση ωτίτιδα στα παιδιά
Από Αγγελική Θεοδωρίδου 1 Φεβρουαρίου 2022
Οξεία μέση ωτίτιδα ονομάζουμε την οξεία φλεγμονή του μέσου ωτός που έχει ως συνέπεια τη συλλογή υγρού ή πυώδους εκκρίματος στο τμήμα του αυτιού που βρίσκεται πίσω από την τυμπανική μεμβράνη.
Αντιμετώπιση της λειτουργικής δυσκοιλιότητας
Από Αγγελική Θεοδωρίδου 22 Ιανουαρίου 2022
Με τον όρο λειτουργική δυσκοιλιότητα στην παιδική ηλικία αναφερόμαστε στην οικειοθελή κατακράτηση των κοπράνων μετά από τον αποκλεισμό υποκείμενου οργανικού νοσήματος.
Βάδιση στις μύτες των ποδιών- Ιδιοπαθείς δακτυλοβάμονες
Από Αγγελική Θεοδωρίδου 21 Δεκεμβρίου 2021
Κατά μέσο όρο, τα βρέφη κατακτούν τη δεξιότητα της βάδισης γύρω στον πρώτο χρόνο της ζωής (συνήθως από τον 10ο έως και τον 16ο μήνα). Ωστόσο η διαδικασία της βάδισης δεν τελειοποιείται εξαρχής και τα μικρά νήπια περιστασιακά περπατούν στις μύτες των ποδιών τους μέχρι και τις αρχές του 2ου έτους της ζωής.
Από Αγγελική Θεοδωρίδου 2 Δεκεμβρίου 2021
1. Μπορεί το παιδί μου (5 -11 ετών) να κάνει το εμβόλιο έναντι της COVID-19; 2. Είναι οι παρενέργειες του εμβολίου COVID-19 οι ίδιες και στα παιδιά; 3. Άρα, πρέπει να εξετάσω το ενδεχόμενο να εμβολιάσω το παιδί μου για την COVID-19;
Στάσεις-θηλασμού
Από Αγγελική Θεοδωρίδου 2 Δεκεμβρίου 2021
Το νεογέννητο ήδη από τη στιγμή του τοκετού είναι σε θέση να αναζητήσει το μαστό της μητέρας και να καταφέρει ενστικτωδώς να κάνει τις πρώτες θηλαστικές κινήσεις.
Ο ρόλος της βιταμίνης D στα παιδιά
Από Αγγελική Θεοδωρίδου 30 Νοεμβρίου 2021
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ D ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑΗ βιταμίνη D είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη ζωτικής σημασίας για τον ανθρώπινο οργανισμό. Ρυθμίζει τα επίπεδα του φωσφόρου κα
Περισσότερα Άρθρσ
Share by: